Η φυσικοθεραπεία στην άκανθα πτέρνας βοηθάει στην ανακούφιση του πόνου και να αποκαταστήσει την ισορροπία στις δομές που εμπλέκονται.

Τι είναι η άκανθα πτέρνας;

Άκανθα πτέρνας είναι η εναπόθεση ασβεστίου με αποτέλεσμα τη δημιουργία προεξοχής στην κάτω επιφάνεια της πτέρνας.

Παρατηρείται συχνά στους ηλικιωμένους , στους νέους λόγω ορθοστασίας , στους παχύσαρκους αλλά και σε αθλητές που το αγώνισμα τους απαιτεί τρέξιμο και άλματα.Άκανθα πτέρνας πόνος

Μπορείς να μάθεις περισσότερες πληροφορίες για την άκανθα πτέρνας.

Ποια είναι τα αίτια;

• παπούτσια που δεν υποστηρίζουν την ποδική καμάρα,
• ορθοστασία,
• ηλικία,
• τραυματισμός,
• τρέξιμο σε ανώμαλο έδαφος.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Από μόνη της η άκανθα δεν προκαλεί κάποιο σοβαρό σύμπτωμα και είναι σχεδόν ανώδυνη.

Συνήθως , όμως , έχει την τάση να προκαλεί φλεγμονή στην ταινία που ξεκινάει από την κάτω επιφάνεια της πτέρνας και καταλήγει στα δάκτυλα. Είναι η ταινία που διατηρεί την ποδική καμάρα. Το όνομα της ταινίας αυτής είναι πελματιαία απονεύρωση και η φλεγμονή που προκαλείται λέγεται πελματιαία απονευρωσίτιδα. Οι γυναίκες , στατιστικά , προσβάλλονται πιο συχνά.

Σε αυτή την περίπτωση τα συμπτώματα είναι επώδυνα:

οξύς πόνος (σαν καρφί) που αυξάνεται όσο κουραζόμαστε ,
οξύς πόνος μετά από ξεκούραση (ύπνος) ειδικά το πρωί.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της άκανθας μπορεί να γίνει με μια ακτινολογική εξέταση. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα μπορεί να διαγνωσθεί και με ψηλάφηση τοπικά (σκληρή ταινία) με πόνο κατά την πίεση.

Πώς βοηθάει η φυσικοθεραπεία στην άκανθα πτέρνας;

Η φυσικοθεραπεία στην άκανθα πτέρνας έχει να αντιμετωπίσει τη φλεγμονή που προκαλεί η άκανθα και την μειωμένη κινητικότητα του ασθενή. Με ειδικούς χειρισμούς , μηχανήματα και συγκεκριμένες ασκήσεις-διατάσεις μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον πόνο και να προστατεύσει το πέλμα από μελλοντικό τραυματισμό.

Πιο συγκεκριμένα με τη φυσικοθεραπεία στοχεύουμε:

• Τοπική αναλγησία
• Ανάκτηση πλήρους εύρους κίνησης
• Εστίαση στην λειτουργικότητα της ποδικής καμάρας
• Επαναφορά του φυσιολογικού ελέγχου της κνήμης
• Έλεγχος / εκπαίδευση βάδισης
• Πιθανότητα χρήσης ορθοτικού πέλματος (πάτοι ή ορθοπεδικά παπούτσια)
• Ασκήσεις για το σπίτι

Τι είναι το οστικό οίδημα;

Το οστικό οίδημα εμφανίζεται όταν συσσωρεύεται περίσσεια υγρού στις οστικές δοκίδες, προκαλώντας έντονο πόνο και δυσκαμψία, ειδικά όταν η πληγείσα περιοχή επιβαρύνεται. Περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1988 με την ευρεία χρήση της μαγνητικής τομογραφίας.

Αιτίες του οστικού οιδήματος

Το οστικό οίδημα μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σε δύο κύριους τύπους: το μετατραυματικό και το ατραυματικό.

• Μετατραυματικό οστικό οίδημα: Αυτή η μορφή εμφανίζεται κυρίως σε αθλητές που αντιμετωπίζουν τραυματισμούς, ιδίως στο γόνατο ή την ποδοκνημική άρθρωση.
• Ατραυματικό οστικό οίδημα: Περιλαμβάνει το οίδημα που προκύπτει από:
• Όγκους
• οστεομυελίτιδα ή σηπτική αρθρίτιδα
• Οστεονέκρωση, λόγω διαταραχής της ροής του αίματος προς το οστό
• μηχανικής αιτιολογίας λόγω υπέρχρησης ή υπερφόρτισης της άρθρωσης
• αυτοάνοσες παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα
• οστεοπόρωση

Όταν δεν εντοπίζεται καμία συγκεκριμένη αιτία, το οστικό οίδημα χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθές.

Συμπτώματα του οστικού οιδήματος

Το κύριο σύμπτωμα του οστικού οιδήματος είναι ο πόνος στην πληγείσα περιοχή, ο οποίος μπορεί να αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου και να επιδεινώνεται με τη δραστηριότητα. Τα πρόσθετα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• οίδημα ή ευαισθησία στην πληγείσα περιοχή
• δυσκαμψία ή μειωμένο εύρος κίνησης
• αυξημένο πόνο κατά τη διάρκεια της νύχτας
• αίσθηση θερμότητας ή ψύχους στο προσβεβλημένο οστό
• Το οστικό οίδημα προσβάλλει συχνότερα τα οστά του άκρου ποδός, του ισχίου και του γόνατος.

Διάγνωση του οστικού οιδήματος

Η διάγνωση του οστικού οιδήματος περιλαμβάνει λήψη ιατρικού ιστορικού και κλινική εξέταση για τον εντοπισμό πιθανών προδιαθεσιακών παραγόντων. Στη συνέχεια απαιτούνται εξετάσεις αίματος για τον αποκλεισμό λοιμώξεων ή αυτοάνοσων νοσημάτων και μαγνητική τομογραφία για την αποτελεσματική απεικόνιση του οστικού οιδήματος.

Θεραπευτικές επιλογές για το οστικό οίδημα

Η θεραπεία του οστικού οιδήματος στοχεύει στην αντιμετώπιση τόσο των συμπτωμάτων όσο και των υποκείμενων αιτιών. Μπορεί να περιλαμβάνει:

• Φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση του πόνου.
• Ξεκούραση και τροποποίηση δραστηριοτήτων, ώστε να δοθεί χρόνος στο οστό να πορωθεί.
• Χρήση πατερίτσας ή νάρθηκα για την ανακούφιση της πίεσης στο προσβεβλημένο οστό.
• Χορήγηση διφωσφονικών και συμπληρωμάτων, όπως ασβέστιο και βιταμίνη D
• Θεραπεία υπερβαρικού οξυγόνου.
• Για πιο σοβαρές περιπτώσεις, ιδίως όταν το οστικό οίδημα προκαλείται από ανατομικά προβλήματα ή σημαντικούς τραυματισμούς ή όταν οι συντηρητικές θεραπείες αποτυγχάνουν, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.

Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στη θεραπεία του οστικού οιδήματος

Η φυσικοθεραπεία παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία διαχείρισης και αποκατάστασης του οστικού οιδήματος, με θεραπείες και τεχνικές, όπως:

• Κινησιοθεραπεία (ασκήσεις αντίστασης, διατάσεις, ασκήσεις ισορροπίας και λειτουργικές κινήσεις για τη βελτίωση της μυϊκής ισχύος, του συντονισμού και της ευλυγισίας)
• Θεραπευτική άσκηση
• Υδροθεραπεία
• Φυσικά μέσα (SIS, Tecar, ηλεκτροθεραπεία)
• Kinesio taping
• Ergon technique
• Θεραπευτική μάλαξη
• Συμβουλές και εκπαίδευση για αλλαγή του τρόπου ζωής.

Πρόληψη του οστικού οιδήματος

Η πρόληψη του οστικού οιδήματος περιλαμβάνει:

• Τακτική άσκηση και υγιεινός τρόπος ζωής χωρίς κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• Χρήση κατάλληλων υποδημάτων και αποφυγή επαναλαμβανόμενης καταπόνησης των αρθρώσεων.
• Διατήρηση καλού σωματικού βάρους.
• Οικοδόμηση ενός ισχυρού μυϊκού συστήματος για την ενίσχυση της σταθερότητας των αρθρώσεων και την πρόληψη των τραυματισμών.

Το οστικό οίδημα, αν και αποτελεί σύμπτωμα και όχι ασθένεια, απαιτεί προσοχή λόγω της δυνατότητάς του να υποδηλώνει σοβαρές υποκείμενες καταστάσεις. Η αποτελεσματική διαχείριση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα. Η έγκαιρη παρέμβαση είναι σημαντική για την αποτελεσματική διαχείριση του οστικού οιδήματος.

Ο ασθενής αντιλαμβάνεται πώς πάσχει από πελματιαία απονευρωσίτιδα εξαιτίας έντονου πόνου κάτω από την πτέρνα – ιδιαίτερα τις πρωινές ώρες όπου ο ασθενής δυσκολεύεται ακόμη και να πατήσει την πτέρνα του στο έδαφος. Η πελματιαία απονευρωσίδα κατατάσσεται στα σύνδρομα υπερχρήσης και τα συνηθέστερα αίτια προσβολής είναι:

• παπούτσια που δεν υποστηρίζουν επαρκώς το πέλμα και την καμάρα του ποδιού
• πολύωρη ορθοστασία
• παχυσαρκία/ ζαχαρώδης διαβήτης
• άρση ιδιαίτερα βαριών αντικειμένων
• καταπόνηση/κούραση
• σφικτοί μύες στην περιοχή του γαστροκνημίου
• πολύ υψηλή (κοιλοποδία) ή πολύ χαμηλή (πλατυποδία) καμάρα
• υπερπρηνισμός (μεγάλη στροφή του ποδιού προς τα μέσα κατά τη βάδιση ή στο τρέξιμο)
• υποπρηνισμός (μικρή στροφή του ποδιού προς τα μέσα κατά τη βάδιση ή στο τρέξιμο)

Η συνήθης θεραπεία της πελματιαίας απονευρωσίτιδας επιτυγχάνεται με συντηρητική αγωγή-φυσικοθεραπεία, η οποία έχει επιτυχή έκβαση σε ποσοστό άνω του 90%. Μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειαστεί χειρουργική παρέμβαση. Το πρώτο πράγμα που οφείλει να κάνει ο ασθενής είναι είναι ανάπαυση και διακοπή τυχόν δραστηριοτήτων. Στη συνέχεια, ο φυσικοθεραπευτής θα συντάξει πρόγραμμα το οποίο, μεταξύ άλλων, μπορεί να περιλαμβάνει:

• ασκήσεις διάτασης
• εφαρμογή επιδέσεων (taping)
• ειδικές μαλάξεις για τη μείωση της τάσης της απονεύρωσης
• χρήση ηχητικών κυμάτων (shock wave therapy)
• ηλεκτροθεραπεία (tens, ιοντοφόρεση, φωνοφόρεση)

Επίσης, σε περιπτώσεις κοιλοποδίας-πλατυποδίας, σημαντικές είναι οι μετρήσεις που θα μάς δώσει το πελματογράφημα. Ενδεχομένως να χρειαστεί η κατασκευή ειδικών πελμάτων που θα στηρίζουν το πέλμα και θα διευκολύνουν τη βάδιση του ασθενούς.

Πώς προκαλείται;

Το σύνδρομο είναι συνήθως αποτέλεσμα καταπόνησης του οστού της κνήμης και υπέρχρησης των μυών στην περιοχή, όταν σε αυτήν ασκηθεί αυξημένη πίεση, γι’ αυτό και είναι επίσης γνωστό με τον όρο Έσω Κνημιαίο Σύνδρομο Τάσης. Είναι αρκετά κοινό μεταξύ ατόμων που ακολουθούν έντονο πρόγραμμα άσκησης, με δραστηριότητες όπως το τρέξιμο, το τένις ή ποδόσφαιρο, οι οποίες περιλαμβάνουν αυξομείωση της έντασης του προγράμματος άσκησης και άλματα. Η πίεση που ασκείται έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση μικροτραυματισμών στους μύες που οδηγεί σε φλεγμονή.

Η πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Στα άτομα με πλατυποδία η καταπόνηση της κνήμης μπορεί να είναι αυξημένη ακόμη και σε απλές, καθημερινές δραστηριότητες, ευνοώντας έτσι τον τραυματισμό της. Επίσης η χρήση φθαρμένων υποδημάτων ή της λανθασμένης τεχνικής κατά την άσκηση και το τρέξιμο σε ανώμαλο ή κεκλιμένο έδαφος μπορούν να συντελέσουν στην πρόκληση του συνδρόμου.

Συμπτωματολογία

Ο πόνος γίνεται αισθητός κατά μήκος των μπροστινών μυών της κνήμης, κατά τη διάρκεια και/ή κατόπιν της άσκησης. Ο πόνος μπορεί επίσης να εμφανιστεί από αμβλύς έως αφόρητος, οδηγώντας έτσι σε αναγκαστική διακοπή της άσκησης. Μπορεί επίσης να σχηματιστεί ήπιο οίδημα στην περιοχή που συνοδεύεται από ευαισθησία και μούδιασμα στο κατώτερο μέρος του ποδιού. Σημαντικός είναι ο διαχωρισμός της Κνημιαίας Περιοστίτιδας από το Κάταγμα εκ Κοπώσεως, το οποίο αποτελεί διαφορετική πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε δριμείς παθολογίες εάν διαγνωστεί λαθεμένα ως Κνημιαία Περιοστίτιδα.

Πρόληψη

Το Έσω Κνημιαίο Σύνδρομο μπορεί να αποφευχθεί ακολουθώντας κάποιες απλές συμβουλές σχετικά με την άσκηση:

• Φροντίστε να κάνετε διατάσεις πριν και μετά το πρόγραμμα άσκησης, εστιάζοντας στις γάμπες και στα ισχία.
• Αποφύγετε το τρέξιμο σε σκληρές, ανώμαλες ή κεκλιμένες επιφάνειες. Επιλέξτε πιο μαλακό υπόστρωμα για την άσκησή σας, μειώνοντας έτσι την καταπόνηση της κνήμης.
• Χρησιμοποιήστε κατάλληλα για την άσκησή σας υποδήματα που απορροφούν τους κραδασμούς. Σε περίπτωση φθοράς των υποδημάτων σας, αντικαταστήστε τα με ένα καινούριο ζευγάρι.
• Προσπαθήστε να διατηρήσετε το βάρος σας σε κατάλληλα για τον σωματότυπο και την ηλικία σας επίπεδα. Η παχυσαρκία αυξάνει την πίεση που υφίστανται τα οστά της κνήμης, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου.
• Φροντίστε για την ενδυνάμωση των μυών στους μηρούς και στους γλουτούς σας. Οι μύες στις περιοχές αυτές απορροφούν μέρος της πίεσης και ανακουφίζουν τις κατώτερες περιοχές.
• Αποφύγετε την απότομη αύξηση της έντασης στο πρόγραμμα γυμναστικής. Προτιμήστε τη σταδιακή, ομαλή εντατικοποίηση της άσκησης, εφόσον έχει προηγηθεί επαρκής προθέρμανση.
• Αποφύγετε να γυμναστείτε για όσο διάστημα βιώνεται πόνο ή ενόχληση στους μύες της Κνημιαίας περιοχής.

Διάγνωση και Θεραπεία

Κεντρικό ρόλο στη θεραπεία του συνδρόμου παίζει η ακριβής διάγνωσή του. Σε περίπτωση εμφάνισης των συμπτωμάτων, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κλινική εξέταση με στόχο να αποκλειστούν παθήσεις με παρόμοια συμπτωματολογία, όπως είναι το σύνδρομο διαμερίσματος, το κάταγμα καταπόνησης ή το γόνατο του δρομέα.

Κατόπιν της διάγνωσης, ακολουθεί ο σχεδιασμός ειδικού προγράμματος θεραπείας, βάση του οποίου είναι η ανάπαυση. Ανάλογα με την ένταση του τραυματισμού, συνήθως συνίσταται αποχή από τις έντονες δραστηριότητες για χρονικό διάστημα από μερικές ημέρες έως και εβδομάδες. Χρήσιμη επίσης μπορεί να είναι η αντιφλεγμονώδης αγωγή. Η αποκατάσταση και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται με τη βοήθεια του φυσικοθεραπευτή σας, ο οποίος θα σας υποδείξει το κατάλληλο πρόγραμμα αποθεραπείας βασισμένο στις δικές σας ανάγκες και δυνατότητες.

Σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση του ασθενή έχει επίσης η πρόληψη και η αναδιαμόρφωση του τρόπου τρεξίματος και άλματος. Πρόκειται για εξατομικευμένη διαδικασία που πραγματοποιείται με τον κατάλληλο τρόπο από τον φυσικοθεραπευτή και τον γυμναστής σας, ώστε να αποφευχθεί η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων του Έσω Κνημιαίου Συνδρόμου, κατόπιν της ολοκλήρωση του προγράμματος θεραπείας.