Τι είναι η oστεοαρθρίτιδα του ισχίου;
Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου είναι μια χρόνια και προοδευτικά εξελισσόμενη πάθηση της άρθρωσης του ισχίου. Χαρακτηρίζεται από καταστροφή του αρθρικού χόνδρου της κοτύλης και της μηριαίας κεφαλής και τη δημιουργία νέου οστού (οστεόφυτα). Είναι σημαντικά συχνότερη στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες, ενώ η συχνότητά της αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας. Είναι μία μη αναστρέψιμη κατάσταση -ο χόνδρος που έχει φθαρεί δεν αναπτύσσεται ξανά- και έχει δυο βασικούς τύπους, την πρωτοπαθή και την δευτεροπαθή.
Τι σημαίνει άρθρωση του ισχίου;
Άρθρωση είναι το σημείο όπου δύο οστά ενώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να κινούνται το ένα πάνω στο άλλο. Στην άρθρωση του ισχίου συμμετέχουν η κεφαλή του μηριαίου και η κοτύλη της λεκάνης. Η ομαλή κίνηση μιας άρθρωσης εξασφαλίζεται από τον αρθρικό χόνδρο. Η αρθρίτιδα είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει την παθολογική κατάσταση κατά την οποία μια άρθρωση φλεγμαίνει (είναι ερεθισμένη) και συνεπώς πονάει.
Η φλεγμονή αποτελεί την φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε κάποιο ερεθισμό (π.χ. τραύμα, φθορά, τοξίνες, μικρόβια). Η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας είναι η οστεοαρθρίτιδα και χαρακτηρίζεται από προοδευτική φθορά του αρθρικού χόνδρου. Άλλες μορφές αρθρίτιδας είναι οι φλεγμονώδεις αρθρίτιδες στις οποίες ο αρθρικός υμένας φλεγμαίνει ως μέρος μιας συστηματικής νόσου (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα).
Ποια είναι τα αίτια της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου;
Δεν υπάρχουν γνωστά και προφανή αίτια τα οποία να ευθύνονται για την πρωτοπαθή οστεοαρθρίτιδα του ισχίου και για αυτό και πολύ την χαρακτηρίζουν ως ιδιοπαθή.
Η πρωτοπαθής οστεοαρθρίτιδα έχει χαρακτηριστεί ως μια ευρωπαϊκή νόσος μια και εμφανίζεται σπάνια σε Αφρικανούς, Ασιάτες και ερυθρόδερμους χωρίς να υπάρχει επιστημονική εξήγηση γι’ αυτό.
Η δευτεροπαθής οστεοαρθρίτιδα του ισχίου είναι γνωστής αιτιολογίας και εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα μικρότερης ηλικίας (<65 ετών). Τα πιο συχνά αίτια είναι:
- Η Συγγενής πάθηση του ισχίου (δυσπλαστικό ισχίο) που προσβάλει κυρίως το γυναικείο φύλο, έχει πολυπαραγοντική αιτιολογία και χαρακτηρίζεται από την μη φυσιολογική ανάπτυξη του ισχίου.
- Η Οστεοχονδρίτιδα της μηριαίας κεφαλής που συμβαίνει στα παιδιά και χαρακτηρίζεται από απώλεια της σφαιρικότητας της κεφαλής του μηριαίου λόγο ισχαιμικής νέκρωσης.
- Η επιφυσιολίσθηση της άνω μηριαίας επίφυσης που προσβάλει έφηβα παχύσαρκα αγόρια ή ψηλά με μακριά άκρα κορίτσια και χαρακτηρίζεται από τη μετακίνηση της κεφαλής του μηριαίου στο επίπεδο της επίφυσης.
- Η οστεονέκρωση της κεφαλής του μηριαίου που, για λόγους που δεν είναι απόλυτα τεκμηριωμένοι, συμβαίνει σε ένα τμήμα της κεφαλής του μηριαίου το οποίο υφίσταται έμφραγμα. Ως αποτέλεσμα το υποχόνδριο οστό υποχωρεί και έτσι αλλοιώνεται και το σφαιρικό σχήμα της.
- Η προηγηθείσα λοιμώδη αρθρίτιδα του ισχίου κατά την οποία τα μικρόβια και οι τοξίνες που εκκρίνουν, αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, προκαλούν άμεση καταστροφή του χόνδρου.
- Το σύνδρομο μηρό-κοτυλιαίας πρόσκρουσης που χαρακτηρίζεται είτε από μια ήπια εκ γενετής διαταραχή του προσανατολισμού της κοτύλης είτε από μια αναπτυξιακή αλλαγή στο σχήμα της μηριαίας κεφαλής.
- Οι παλαιότεροι τραυματισμοί (κατάγματα ισχίου) σταδιακά οδηγούν λόγω του τραυματισμένου χόνδρου σε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα.
Τι προκαλεί η οστεοαρθρίτιδα στην αρθρώση του ισχίου;
Όταν το ισχίο προσβληθεί από οστεοαρθρίτιδα, στα πρώτα στάδια, ο αρθρικός χόνδρος γίνεται τραχύς και λεπταίνει επηρεάζοντας την ομαλή κίνηση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο αρθρικός υμένας να φλεγμαίνει (ερεθίζεται) και να παράγει αρθρικό υγρό, προκαλώντας ύδραρθρο (πρήξιμο της άρθρωσης). Ταυτόχρονα, αντιδραστικά οστικά μορφώματα αρχίζουν να αναπτύσσονται στα όρια της άρθρωσης. Αυτά ονομάζονται οστεόφυτα. Καθώς η αρθρίτιδα προχωράει, ο αρθρικό χόνδρος της κοτύλης και της κεφαλής του μηριαίου λεπταίνει συνεχώς και στα τελικά στάδια, που έχει υποστεί πλήρη καταστροφή, αποκαλύπτει το υποχόνδριο οστό. Τότε αυτά τα οστά αρχίζουν να τρίβονται μεταξύ τους και να φθείρονται.
Πώς θα καταλάβω ότι πάσχω από οστεοαρθρίτιδα του ισχίου; Ποια είναι τα συμπτώματα;
Επειδή το ισχίο βρίσκεται βαθιά μέσα στο μηρό, δύσκολα στα πρώτα στάδια θα εμφανίσει συμπτώματα που θα μας οδηγήσουν να καταλάβουμε ότι έχει αρχίσει να εμφανίζεται κάποια μορφή οστεοαρθρίτιδας. Τα πιο κοινά συμπτώματα είναι:
- Πόνος: Ο πόνος από το ισχίο μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορα σημεία, όπως στη βουβωνική χώρα ή στο πίσω μέρος του μηρού, στους γλουτούς και στη μέση. Ο πόνος απλώνεται στο πόδι, από το μηρό ως το γόνατο και οφείλεται στην φλεγμονή που αναπτύσσεται. Στα αρχικά στάδια εμφανίζεται συνήθως μετά από κούραση και έντονη δραστηριότητα, διαρκεί μερικές εβδομάδες και υποχωρεί με ξεκούραση και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Σε προχωρημένα στάδια ο πόνος γίνεται μόνιμος, εμφανίζεται με κάθε κίνηση της άρθρωσης και υπάρχει ακόμα και στην ανάπαυση γιατί έχει μηχανική αιτιολογία και οφείλεται στο γεγονός ότι τα οστά τρίβονται μεταξύ τους.
- Ανισοσκελία: Η αίσθηση ότι το ένα πόδι είναι κοντύτερο από το άλλο, η οποία προκαλείται επειδή ο χόνδρος μεταξύ των οστών μειώνεται, τα οστά εφάπτονται και φθείρονται από την τριβή.
- Κριγμός: Σε ορισμένες περιπτώσεις ακούγεται ένα τρίξιμο των οστών κατά το βάδισμα.
- Δυσκαμψία: Η δυσκαμψία στην αρχή είναι ήπια και υποχωρεί μετά από λίγα λεπτά, αλλά προοδευτικά γίνεται έντονη, μόνιμη και τελικά το ισχίο χάνει την πλήρη κινητικότητα του. Δυσκολίες εμφανίζονται σε κινήσεις όπως να κόψετε τα νύχια των ποδιών σας, να βάλετε τις κάλτσες σας, να δέσετε τα κορδόνια των παπουτσιών σας ή ακόμα και όταν περπατάτε.
- Χωλότητα: Ο ασθενής μπορεί να κουτσαίνει είτε λόγω του πόνου (ανταλγική χωλότητα) είτε λόγω ανισοσκελίας.
Υπάρχει περιορισμός ή αποφυγή δραστηριοτήτων αναψυχής, οποιασδήποτε εργασίας συμπεριλαμβανομένων και των οικιακών εργασιών ή της προσωπικής υγιεινής.