Τι Είναι Η Σπονδυλολίσθηση & Ποιοι Τύποι Υπάρχουν;
Η σπονδυλολίσθηση είναι μια πάθηση της σπονδυλικής στήλης κατά την οποία ένας σπόνδυλος μετατοπίζεται (ολισθαίνει) προς τα εμπρός ή, σπανιότερα, προς τα πίσω ή πλάγια σε σχέση με τον από κάτω σπόνδυλο, προκαλώντας συχνά πόνο στη μέση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπίεση νεύρων.
Οι βασικοί τύποι σπονδυλολίσθησης, ανάλογα με το αίτιο που την προκαλεί, είναι οι εξής:
- η εκφυλιστική, η οποία οφείλεται σε φθορά της σπονδυλικής στήλης, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες
- η ισθμική ή λυτική, η οποία οφείλεται συνήθως σε μικροκατάγματα κόπωσης σε νεότερα άτομα
- η δυσπλαστική ή συγγενής, η οποία πηγάζει από εκ γενετής ανωμαλίες
- η τραυματική που εμφανίζεται μετά από κάταγμα ή τραυματισμό
- η παθολογική, η οποία οφείλεται σε άλλες παθήσεις όπως είναι για παράδειγμα οι όγκοι
- η ιατρογενής, η οποία εκδηλώνεται ως επιπλοκή χειρουργικής επέμβασης
Οι συχνότερες μορφές είναι η εκφυλιστική και η ισθμική σπονδυλολίσθηση. Βάσει επιδημιολογικών ερευνών, η πάθηση αυτή εμφανίζεται περίπου στο 3%-5% του γενικού πληθυσμού. Ωστόσο, το πραγματικό ποσοστό μπορεί να είναι διαφορετικό, καθώς πολλοί άνθρωποι με τη συγκεκριμένη πάθηση δεν παρουσιάζουν συμπτώματα και επομένως δεν διαγιγνώσκονται. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (πάνω από 80%), η σπονδυλολίσθηση εντοπίζεται στο επίπεδο Ο5-Ι1, ενώ λιγότερο συχνά αφορά το επίπεδο Ο4-Ο5, όπου κυρίως εμφανίζεται η εκφυλιστική μορφή της νόσου, ιδιαίτερα σε γυναίκες άνω των 40 ετών.
Ποια Είναι Τα Αίτια Εμφάνισης Της Σπονδυλολίσθησης;
Η σπονδυλολίσθηση εμφανίζεται λόγω μετατόπισης ενός σπονδύλου πάνω στον υποκείμενό του, προκαλώντας αστάθεια στη σπονδυλική στήλη. Τα κύρια αίτια περιλαμβάνουν:
- εκφυλιστικές αλλοιώσεις λόγω φυσιολογικής φθοράς με την ηλικία, που επηρεάζουν τους μεσοσπονδύλιους δίσκους και τα σπονδυλικά σώματα
- τραυματισμούς, όπως κάταγμα ή βλάβη στους συνδέσμους της σπονδυλικής στήλης από τροχαία ατυχήματα ή πτώσεις
- καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης σε αθλήματα με υπερέκταση ή βαριά φορτία (π.χ. γυμναστική, άρση βαρών, ποδόσφαιρο)
- κληρονομικούς παράγοντες, όπως πιο λεπτά οστά ή συγγενείς ανωμαλίες (π.χ. δισχιδής ράχη), που προδιαθέτουν στην εμφάνιση της πάθησης
- ιατρογενείς παράγοντες, δηλαδή σπονδυλολίσθηση που εμφανίζεται μετά από χειρουργική επέμβαση στη σπονδυλική στήλη
Παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της σπονδυλολίσθησης περιλαμβάνουν την ηλικία (συχνότερη σε άτομα άνω των 40-50 ετών), το φύλο (πιο συχνή στις γυναίκες για την εκφυλιστική μορφή), το οικογενειακό ιστορικό, την παχυσαρκία και την κακή στάση σώματος.
Ποια Συμπτώματα Προκαλεί Η Σπονδυλολίσθηση;
Η σπονδυλολίθηση παρουσιάζει τα εξής συμπτώματα:
- επίμονο πόνο στη μέση (οσφυαλγία), που συχνά επιδεινώνεται με κόπωση και ορθοστασία και υποχωρεί με την κατάκλιση ή όταν ο ασθενής ξαπλώνει
- πόνο που επεκτείνεται στα πόδια, συχνά συνοδευόμενο από μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία, ειδικά όταν πιέζονται νευρικές ρίζες (ισχιαλγία)
- δυσκαμψία στη μέση και στους οπίσθιους μηριαίους μύες, με πόνο ή ενόχληση κατά την υπερέκταση της μέσης
- δυσκολία στο περπάτημα και αίσθημα κόπωσης στα πόδια μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή βάδιση
- μυϊκούς σπασμούς κυρίως στους προσαγωγούς, ειδικά σε νεαρά άτομα, που μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στον τρόπο βάδισης, όπως σκύψιμο προς τα εμπρός ή λυγισμένα γόνατα
- νευρολογικά συμπτώματα όπως αδυναμία, παράλυση ή προβλήματα στην ουροδόχο κύστη και το έντερο λόγω πίεσης στον νωτιαίο μυελό (σε προχωρημένο στάδιο)
Σε ορισμένες, ωστόσο, περιπτώσεις, η πάθηση μπορεί να είναι ασυμπτωματική, χωρίς εμφανή σημεία πόνου ή δυσκαμψίας. Εάν η σπονδυλολίσθηση εντοπίζεται στον αυχένα, προκαλεί αυχεναλγία με πόνο στους ώμους και πίσω από το κεφάλι, καθώς και νευρολογικά συμπτώματα όπως αδυναμία, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα άνω άκρα.